الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
419
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
غضب خدا بر آنهاست و عذاب عظيم در انتظارشان است « ( * ( مَنْ كَفَرَ بِاللَّه مِنْ بَعْدِ إِيمانِه إِلَّا مَنْ أُكْرِه وَقَلْبُه مُطْمَئِنٌّ بِالإِيمانِ وَلكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّه وَلَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ) * ) . در واقع در اينجا اشاره به دو گروه از كسانى است كه بعد از پذيرش اسلام راه كفر را پيش مىگيرند . نخست آنها كه در چنگال دشمنان بىمنطق گرفتار مىشوند و تحت فشار و شكنجه آنها اعلام بيزارى از اسلام و وفادارى به كفر مىكنند ، در حالى كه آنچه مىگويند تنها با زبان است و قلبشان مالامال از ايمان مىباشد ، اين گروه مسلما مورد عفوند ، بلكه اصلا گناهى از آنها سر نزده است ، اين همان تقيه مجاز است كه براى حفظ جان و ذخيره كردن نيروها براى خدمت بيشتر در راه خدا در اسلام مجاز شناخته شده است . گروه دوم كسانى هستند كه به راستى دريچههاى قلب خود را به روى كفر و بى ايمانى مىگشايند ، و مسير عقيدتى خود را به كلى عوض مىكنند ، اينها هم گرفتار غضب خدا و عذاب عظيم او مىشوند . ممكن است غضب اشاره به محروميت آنها از رحمت الهى و هدايت او در اين جهان باشد ، و عذاب عظيم اشاره به كيفر آنها در جهان ديگر ، و به هر حال تعبيرى كه در اين آيه درباره مرتدين شده است بسيار سخت و سنگين و تكان دهنده است . آيه بعد دليل مرتد شدن آنها را چنين بازگو مىكند : « اين بخاطر آن است كه آنها زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح دادند و به همين جهت بار ديگر در طريق كفر گام نهادند » ( * ( ذلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الآخِرَةِ ) * ) . « و خداوند قوم كافر را ( كه در كفر و انكار اصرار مىورزند ) هدايت